Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Białymstoku

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 listopada 2025r.

Sąd Okręgowy w Białymstoku, VII Wydział Gospodarczy

w składzie następującym:

Przewodniczący–Sędzia Paweł Hempel

po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2025r., w Białymstoku

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...) spółki z o.o. w W.

przeciwko J. T.

o zapłatę

na skutek apelacji powódki od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 29 sierpnia 2025r. (sygn.akt V GC 228/25)

I.  zmienia zaskarżony wyrok zaoczny w punkcie 2 w ten sposób, iż zasądza od pozwanego J. T. na rzecz powódki (...) spółki z o.o. w W. kwotę 138,52 zł. (sto trzydzieści osiem złotych pięćdziesiąt dwa grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, o jakich mowa w art.481 § 2 zd.1 kc od dnia 25 czerwca 2025r. do dnia zapłaty,

II.  zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 150 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, o jakich mowa w art.481 § 2 zd.1 kc od dnia uprawomocnienia się niniejszego punktu orzeczenia do dnia zapłaty, w tym: kwotę 120 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym oraz kwotę 30 zł. tytułem zwrotu opłaty sądowej od apelacji.

Sygn.akt VII Ga 377/25

UZASADNIENIE

Powódka (...) spółka z o.o. w W., zwana dalej Spółką (...), w pozwie skierowanym w dniu 25 czerwca 2025r. przeciwko J. T., prowadzącemu w dacie wytoczenia powództwa działalność gospodarczą pod firmą (...) w Ł. (pozwany zaprzestał jej realizacji z dniem 30 września 2025r.) domagała się zasądzenia kwoty 4.782,20 PLN wraz z:

a)  odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, o jakich mowa w art.4 pkt 3 lit.b ustawy z dnia 8 marca 2013r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz.U. z 2023r., poz.1790), zwanej dalej ustawą transakcyjną, liczonymi od kwoty 2.868,32 PLN od dnia 25 czerwca 2025r. (wytoczenia powództwa) do dnia zapłaty,

b)  odsetkami ustawowymi za opóźnienie, o jakich mowa w art.481 § 2 zd.1 kc, liczonymi od kwoty 1.913,88 PLN od dnia 25 czerwca 2025r. (wytoczenia powództwa) do dnia zapłaty,

wskazując, że strony wiązało osiem transakcji handlowych w rozumieniu ustawy transakcyjnej. Zaręczyła, iż pozwany przedsiębiorca uregulował w całości, choć po terminie, należność wynikającą z transakcji potwierdzonej fakturą VAT nr (...) z dnia 31 marca 2024r. oraz część należności w kwocie 4,48 PLN, wynikającej z transakcji, potwierdzonej fakturą VAT nr (...) z dnia 30 kwietnia 2024r. Zapewniła, iż J. T. nie opłacił wynagrodzeń za usługi odbioru odpadów w pozostałym zakresie, pozostając w zwłoce z zapłatą kwoty 2.868,32 PLN (405,92 PLN + 410,40 PLN + 410,40 PLN + 410,40 PLN + 572,40 PLN + 410,40 PLN + 248,40 PLN). Podniosła, iż służą jej z tego tytułu dodatkowe świadczenia pieniężne w następujących kwotach:

1)  6,91 PLN – skapitalizowane odsetki transakcyjne od należności, potwierdzonej fakturą VAT nr (...) z dnia 31 marca 2024r., liczone od dnia 16 kwietnia 2024r. (daty wymagalności świadczenia) do dnia 24 maja 2024r. (daty zapłaty),

2)  392,04 PLN (326,44 PLN + 65,60 PLN) – skapitalizowane odsetki transakcyjne od należności, potwierdzonych pozostałymi 7 – oma fakturami, liczone od poszczególnych terminów wymagalności do dnia 24 czerwca 2025r. (dnia poprzedzającego wytoczenie powództwa),

3)  1.376,41 PLN (172,04 PLN + 172,85 PLN + 170,71 PLN + 172,52 PLN + 171,81 PLN + 171,19 PLN + 171,16 PLN + 174,12 PLN) – suma 8 rekompensat, o jakich mowa w art.10 ust.1 pkt 1 ustawy transakcyjnej w związku z uregulowaniem w całości jednej należności po terminie, zapłatą części drugiej należności po terminie oraz brakiem uregulowania sześciu pozostałych należności w jakimkolwiek zakresie,

4)  138,52 PLN (22,95 PLN + 21,52 PLN + 19,62 PLN + 18,18 PLN + 16,51 PLN + 14,71 PLN + 13,23 PLN + 11,80 PLN) – skapitalizowane zwykłe odsetki ustawowe od 8 rekompensat, o jakich mowa powyżej w punkcie 3, liczone od poszczególnych terminów wymagalności do dnia 24 czerwca 2025r. (dnia poprzedzającego wytoczenie powództwa).

Wskazała, iż suma należności, o jakich mowa wyżej pod punktami 1 – 4 wyniosła łącznie 1.913,88 PLN. Zagwarantowała, że miała prawo naliczyć zwykłe odsetki ustawowe od 8 rekompensat, o jakich mowa w art.10 ust.1 pkt 1 ustawy transakcyjnej, skapitalizować je do dnia poprzedzającego złożenie pozwu i wystąpić z żądaniem zasądzenia dalszych zwykłych odsetek ustawowych, liczonych od skapitalizowanych w taki sposób odsetek od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty.

Pozwany J. T., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) w Ł., otrzymawszy w dniu 8 sierpnia 2025r. odpis pozwu wraz z odpisem załączników, pouczeniem oraz wezwaniem do złożenia w terminie dwóch tygodni odpowiedzi na pozew nie złożył jej w zakreślonym terminie (k 40, 59).

Mając powyższe na względnie Sąd Rejonowy w Ostrołęce, działając na podstawie art.339 § 1 kpc wyrokiem zaocznym z dnia 29 sierpnia 2025r. zasądził od pozwanego J. T. na rzecz powodowej Spółki (...) kwotę 4.643,68 PLN wraz z:

⚫

odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, o jakich mowa w art.4 pkt 3 lit.b ustawy transakcyjnej, liczonymi od kwoty 2.868,32 PLN od dnia 25 czerwca 2025r. do dnia zapłaty,

⚫

odsetkami ustawowymi za opóźnienie, o jakich mowa w art.481 § 2 zd.1 kc, liczonymi od kwoty 1.775,36 PLN od dnia 25 czerwca 2025r. do dnia zapłaty (punkt 1 wyroku),

oddalając powództwo w pozostałym zakresie (punkt 2 wyroku), zasądzając dodatkowo od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.317 PLN wraz z odsetkami tytułem zwrotu kosztów procesu (punkt 3 wyroku) oraz nadając wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności (punkt 4 wyroku). W uzasadnieniu wskazał, iż rekompensaty, o jakich mowa w art.10 ust.1 ustawy transakcyjnej co do zasady mogą podlegać oprocentowaniu, przy czym wierzyciele, którym rekompensaty przysługują mogą dochodzić od nich odsetek dopiero po wezwaniu dłużnika do zapłaty samych rekompensat, by następnie stwierdzić, kierując się poglądem wyrażonym przez Sąd Okręgowy w Łodzi, że jakiekolwiek roszczenia odsetkowe od rekompensat, o jakich mowa w art.10 ust.1 ustawy transakcyjnej są bezwzględnie niedopuszczalne.

Apelację co do całości punktu 2 wyroku zaocznego wywiodła powodowa Spółka, wnosząc o jego zmianę i zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 138,52 PLN wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, o jakich mowa w art.481 § 2 zd.1 kc od dnia 25 czerwca 2025r. do dnia zapłaty. W zarzutach apelacyjnych powódka wskazała, iż Sąd I instancji naruszył art.481 § 1 – 2 kc i art.482 § 1 kc w zw. z art.10 ust.1 pkt 1 w zw. z art.11 ust.2 pkt 2 ustawy transakcyjnej w zw. z art.6 ust.2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych (wersja przekształcona) – (Dz.U.UE.L. z 23 lutego 2011r. L 48, str.1), zwanej dalej dyrektywą transakcyjną, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż nie służą wierzycielowi jakiekolwiek odsetki od wymagalnych świadczeń pieniężnych o charakterze cywilnym w postaci rekompensat, o jakich mowa w art.10 ust.1 ustawy transakcyjnej. Argumentując wywiedziony środek zaskarżenia zaręczyła, iż nabyła prawo do zwykłych ustawowych odsetek (art.481 § 2 zd.1 kc), liczonych od wymagalnych świadczeń pieniężnych, o jakich mowa w art.10 ust.1 pkt 1 ustawy transakcyjnej bez konieczności wcześniejszego wzywania pozwanego dłużnika do zapłaty poszczególnych świadczeń pieniężnych (rekompensat) w zakreślonym terminie. Zarzuciła, iż uzasadnienie Sądu I instancji pozostawało wewnętrznie sprzeczne. Z jednej bowiem strony ostrołęcki Sąd orzekający dopuszczał możliwość dochodzenia, przy spełnieniu określonych warunków, roszczenia odsetkowego, a z drugiej strony powoływał się na judykat sądu powszechnego traktujący przedmiotowe roszczenie jako bezwzględnie niedopuszczalne.

Sąd Okręgowy, zważył, co następuje:

Apelację powodowej Spółki należało uznać za oczywiście zasadną i jako taką uwzględnić w całości.

Na wstępie należy przyznać rację Spółce (...), iż do końca nie wiadomo czym kierował się Sąd I instancji oddalając powództwo o zapłatę skapitalizowanych zwykłych odsetek ustawowych, liczonych do rekompensat, o jakich mowa w art.10 ust.1 pkt 1 ustawy transakcyjnej wraz z dalszymi odsetkami. Czy ostrołęcki Sąd uznał roszczenie powódki za przedwczesne, gdyż nie zostało one poprzedzone wezwaniem pozwanego do zapłaty 8 rekompensat, o jakich mowa w art.10 ust.1 pkt 1 ustawy transakcyjnej, czy też za roszczenie bezwzględnie niedopuszczalne? Niezależnie od tego, który z dwóch powyższych poglądów zainspirował Sąd I instancji, mylił się on, ponieważ oba poglądy są błędne.

Stosownie do art.10 ust.1 pkt 1 w zw. z art.7 ust.1 ustawy transakcyjnej, wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art.7 ust.1 (transakcje handlowe, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny), przysługuje od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności, stanowiąca równowartość kwoty 40 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5.000 złotych. Na zasadzie art.7 ust.1 pkt 1 – 2 ustawy transakcyjnej w transakcjach handlowych – z wyłączeniem transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny – wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie. Ustawa transakcyjna pozostaje wyrazem implementacji (transpozycji) do polskiego porządku dyrektywy transakcyjnej. Wobec powyższego polska ustawa musi być interpretowana zgodnie z wykładnią prounijną, w szczególności zgodnie z celem i duchem dyrektywy. W tym zakresie warto przytoczyć motyw 12 preambuły dyrektywy, zgodnie z którym opóźnienia w płatnościach stanowią naruszenie postanowień umowy, które stało się korzystne finansowo dla dłużników w większości państw członkowskich z uwagi na naliczanie niskich lub zerowych odsetek za opóźnienia w płatnościach lub powolne procedury ściągania należności. Konieczna jest więc zdecydowana zmiana w kierunku kultury szybkich płatności, w ramach której wszelkie zapisy uniemożliwiające naliczanie odsetek należy zawsze uznawać za rażąco nieuczciwy warunek umowy lub praktykę, w celu odwrócenia tej tendencji i zniechęcenia do przekraczania terminów płatności. Zmiana ta powinna również obejmować wprowadzenie szczegółowych przepisów dotyczących terminów płatności i rekompensaty dla wierzycieli za poniesione koszty oraz, między innymi, na zapisie, że wykluczenie prawa do rekompensaty za koszty odzyskiwania należności powinno być uważane za rażąco nieuczciwe oraz motyw 19 preambuły dyrektywy stwierdzający, iż konieczna jest uczciwa rekompensata za ponoszone przez wierzycieli koszty odzyskiwania należności w związku z opóźnieniami w płatnościach, aby zniechęcić do opóźnień w płatnościach. Wreszcie art.1 ust.1 dyrektywy transakcyjnej nie pozostawia złudzeń co do celu jaki unijny ustawodawca chciał osiągnąć. W myśl przedmiotowej normy celem dyrektywy jest zwalczanie opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, aby zapewnić właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, wspierając tym samym konkurencyjność przedsiębiorstw, a w szczególności (...). Nieprawidłowa wykładnia ustawy transakcyjnej sprzeczna z wykładnią prounijną, dokonywana nawet przez Sąd Najwyższy, winna być odrzucona.

Pierwowzorem art.10 ust.1 ustawy transakcyjnej był art.6 ust.1 – 2 dyrektywy transakcyjnej, zgodnie z którym państwa członkowskie zapewniają, aby wierzyciel był uprawniony do uzyskania od dłużnika co najmniej stałej kwoty 40 euro w przypadku gdy odsetki za opóźnienia w płatnościach stają się wymagalne w ramach transakcji handlowych zgodnie z art.3 lub 4, przy czym państwa członkowskie zapewniają, aby powyższa stała kwota była płacona bez konieczności przypomnienia jako rekompensata za koszty odzyskiwania należności poniesione przez wierzyciela. Rekompensata „40 – 100 euro” zawarta w polskim porządku prawnym ma charakter swoistej kary, nie tyle umownej, co „ustawowej” o podłożu sankcyjnym, penalnym, prewencyjnym. Wymienione cechy określają cel i podstawowe zadania do spełnienia ciążące na przedmiotowej instytucji. Charakter ekwiwalentny, odszkodowawczy rekompensaty pozostaje czwartorzędny, choć oczywiście istnieje i pojawia się w zasadzie dopiero wówczas gdy wierzyciel zaczyna formułować roszczenia z art.10 ust.2 ustawy transakcyjnej w zw. z art.471 kc. Dopiero wówczas należy odliczać równowartość zasądzonych 40 – 100 euro od rzeczywistej szkody wierzyciela. Rekompensata 40 – 100 euro w rozumieniu prawa unijnego to przede wszystkim odstraszająca kara, przestroga dla dłużnika i każdego innego uczestnika obrotu gospodarczego, a nie refundacja kosztów, których wierzyciel i bez tego przepisu mógłby dochodzić na podstawie art.471 kc. Skoro przy rekompensacie 40 – 100 euro nie trzeba – tak samo zresztą jak przy karze umownej – wykazywać nie tylko wysokości szkody (wysokości kosztów), ale w ogóle faktu poniesienia jakichkolwiek kosztów, co potwierdził jednoznacznie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 grudnia 2015r. III CZP 94/15, to o jakim pierwszoplanowym charakterze ekwiwalentnym lub odszkodowawczym można mówić w przypadku rekompensaty 40 – 100 euro? Paradoksalnie, rekompensata 40 – 100 euro to kara nie za niewykonanie świadczenia niepieniężnego, ale kara za niewykonanie w terminie świadczenia pieniężnego (instytucja dotychczas nieznana polskiemu prawu). Ta swoista ryczałtowa kara ustawowa jest o tyle surowsza od kary umownej, iż nie ma nawet możliwości jej miarkowania. Skoro ustawodawca przesądził, iż prawo do rekompensaty 40 – 100 euro powstaje z chwilą wymagalności należności głównej, to nieponiesienie jakichkolwiek kosztów dochodzenia należności nie może mieć jakiegokolwiek wpływu na prawo do rekompensaty 40 – 100 euro. Opóźnienie z zapłatą należności głównej z transakcji handlowej rodzi automatycznie (bez jakiegokolwiek wezwania) wymagalne prawo do rekompensaty 40 – 100 euro. Penalna specyfika omawianej rekompensaty nie niweczy jej cywilnoprawnego charakteru. Znajduje do niej zastosowanie szereg instytucji polskiego prawa cywilnego, poczynając od określenia terminu wymagalności, możliwości przelewu wierzytelności, przedawnienia, potrącenia itp. Ujęcie rekompensaty w ustawie transakcyjnej, będącej pochodną unijnej dyrektywy transakcyjnej nie tworzy z niej partykularnego bytu, do którego przestają mieć zastosowanie kluczowe zasady polskiego prawa cywilnego. Skoro termin wymagalności świadczenia oznacza pierwszy dzień, w którym wierzyciel może skutecznie żądać jego spełnienia, to rekompensata, o jakiej mowa w art.10 ust.1 ustawy transakcyjnej staje się wymagalna z dniem wymagalności należności głównej, będącej istotą transakcji handlowej. Krótko mówiąc, po stronie wierzyciela pojawia się prawo do wymagalnej rekompensaty 40 – 100 euro z chwilą popadnięcia przez dłużnika w opóźnienie z płatnością należności głównej. Rekompensata 40 – 100 euro nie stanowi świadczenia, o jakim mowa w art.455 kc, zgodnie z którym jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Redakcja art.10 ust.1 ustawy transakcyjnej nie budzi najmniejszych wątpliwości co do tego, że rekompensata staje się wymagalna bez jakiegokolwiek wezwania ze strony wierzyciela, a stan wymagalności tego zobowiązania pojawia się wyłącznie w związku z zaniechaniem dłużnika. Rekompensata, o jakiej mowa w art.10 ust.1 ustawy transakcyjnej stanowi niewątpliwie świadczenie pieniężne, o jakim mowa w art.481 § 1 – 2 kc, na zasadzie którego jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi, przy czym jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Żaden przepis ustawy, ani dyrektywy nie wyłącza możliwości naliczania odsetek od rekompensaty. Również cel dyrektywy nie stoi temu na przeszkodzie. Wręcz przeciwnie, ewentualne odsetki za opóźnienie w płatności rekompensaty wpisują się w odstraszający i prewencyjny charakter przedmiotowej instytucji. Skoro unijny prawodawca zachęca państwa członkowskie do ostrzejszej regulacji rekompensat niż ustalone minimum (patrz motyw nr 21 preambuły dyrektywy), z czego zresztą polski ustawodawca skorzystał, to nie sposób twierdzić, by uznawał za niedopuszczalne dochodzenie rekompensat ze zwykłymi (krajowymi) odsetkami za opóźnienie. W konsekwencji, białostocki Sąd Okręgowy nie podziela stanowiska zaprezentowanego przez Sąd Okręgowy w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 stycznia 2018r. (sygn.akt XIII Ga 649/17), które, niewykluczone podzielił, ostrołęcki Sąd I instancji, uznającego roszczenie o zapłatę odsetek od rekompensat, o jakich mowa w art.10 ust.1 ustawy transakcyjnej za niedopuszczalne. Powyższy pogląd zanegował również Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyroku z dnia 29 stycznia 2021r. (sygn.akt I ACa 924/19). W przywołanej sprawie apelujący zarzucił m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art.481 kc z zw. z art.5 kc i ich nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy przepis art.481 kc nie znajdował zastosowania i uznanie, że powodowi należne są odsetki za opóźnienie od kwot stanowiących równowartość rekompensat kwoty 40 euro, o której mowa w art.10 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 2013r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych w sytuacji, gdy przepis ten nie powinien mieć zastosowania, albowiem rekompensata, o ile jest należna, przybiera charakter zbliżony do kosztów sądowych i tym samym nie są należne od niej odsetki za opóźnienie, a nadto zasądzenie odsetek od tych kwot sprzeczne jest z zasadami współżycia społecznego. Sąd Apelacyjny w Białymstoku zapewnił w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, że „rekompensaty z tytułu kosztów odzyskiwania należności nie można utożsamiać z kosztami procesu. Jest to bowiem przewidziane przez prawo roszczenie materialnoprawne, do którego znajduje zastosowanie art.481 kc w przypadku opóźnienia się dłużnika z jego spełnieniem. Dochodzenie z tego tytułu odsetek ustawowych za opóźnienie w niczym nie narusza art.5 kc”. Zbieżne stanowisko wyraził Sądu Okręgowego w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 listopada 2021r. (sygn.akt VI Ga 528/21), w którym zaznaczył, iż „co prawda ustawa nie zawiera regulacji dotyczącej roszczenia o odsetki od rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, tym nie mniej Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że podstawę uwzględnienia żądania takich odsetek stanowi art.481 § 1 i 2 kc. Jak już wskazano powyżej rekompensata za koszty odzyskiwania należności przysługuje wierzycielowi bez konieczności wzywania dłużnika do jej zapłaty. Oznacza to, że art.455 k. nie znajduje tutaj zastosowania, zaś art.10 ust.1 ustawy łączy wymagalność roszczenia o zapłatę rekompensaty jedynie z chwilą opóźnienia w płatności przez dłużnika. Natychmiastowa wymagalność roszczenia o rekompensatę wynika z transpozycji art.6 ust.2 dyrektywy (...), zgodnie z którym stała kwota rekompensaty powinna być płacona bez konieczności przypomnienia. W ocenie Sądu Okręgowego, okoliczność, że przewidziana w art.10 ustawy rekompensata stanowi rodzaj zryczałtowanego odszkodowania należnego wierzycielowi przemawia jednocześnie za uznaniem, że stanowi ona roszczenie materialnoprawne, do którego znajduje zastosowanie art.481 kc w przypadku opóźnienia się dłużnika z jego spełnieniem. W razie opóźnienia w zapłacie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności wierzyciel zatem może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie z tego tytułu. Wbrew wyrażanym odmiennym stanowiskom, akcentującym podobieństwo rekompensaty do kosztów postępowania brak jest podstaw do wyłączenia tego uprawnienia wierzyciela, skoro spełnione są wszystkie przesłanki z art.481 kc. Odmienna interpretacja pozbawiałaby jakiegokolwiek praktycznego znaczenia reguły, zgodnie z którą roszczenie o zapłatę rekompensaty jest natychmiastowo wymagalne („bez wezwania”). Należy jednak podkreślić, że wierzyciel uprawniony jest do żądania jedynie odsetek ustawowych za opóźnienie, nie zaś odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, skoro opóźnienie dotyczy w tym przypadku nie świadczenia pieniężnego wynikającego z transakcji handlowej, lecz rekompensaty należnej z mocy ustawy”. Białostocki Sąd Okręgowy w pełni podziela powyższą argumentację. Kompleksowy charakter dyrektywy transakcyjnej lub ustawy transakcyjnej znajduje odniesienie w zasadzie jedynie do odsetek transakcyjnych, które mogą być naliczane wyłącznie od świadczeń pieniężnych stanowiących treść transakcji handlowych. Odsetek transakcyjnych nie można natomiast naliczać od innych zobowiązań, w szczególności: od rekompensat, o jakich mowa w art.10 ust.1 ustawy transakcyjnej, na co zresztą słusznie zwrócił uwagę cytowany wyżej Sąd Okręgowy w Rzeszowie, od odszkodowań za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania umownego (odpowiedzialność ex contarctu), o jakich mowa w art.471 kc, ale również, o jakich mowa w art.10 ust.2 ustawy transakcyjnej (zwrot kosztów odzyskiwania należności), co poniekąd potwierdza motyw 8 preambuły dyrektywy, od kar umownych, o jakich mowa w art.483 kc, które zresztą stanowią formę odszkodowań i wreszcie od skapitalizowanych odsetek, na co uwagę zwrócił Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 października 2017r. (sygn.akt V ACa 606/17). Białostocki Sąd II instancji nie zgadza się również z poglądem by odsetki od automatycznie wymagalnej rekompensaty, o jakiej mowa w art.10 ust.1 ustawy transakcyjnej miały rozpoczynać swój bieg dopiero od chwili wezwania do zapłaty przedmiotowej rekompensaty. Stanowisko takie stoi w sprzeczności z art.481 kc, ale również z ugruntowanym porządkiem prawa cywilnego. Po co bowiem wzywać dłużnika do zapłaty świadczenia, które jest już wymagalne, zaś dłużnik pozostaje w opóźnieniu z jego zapłatą. Każdy kontrahent handlowy powinien być świadomy tego, że z chwilą popadnięcia w opóźnienie z płatnością należności głównej, wynikającej z transakcji handlowej musi, bez jakiegokolwiek wezwania, dopłacić wierzycielowi stosowną rekompensatę, odsetki transakcyjne za opóźnienie w płatności należności głównej oraz zwykłe odsetki ustawowe za opóźnienie w płatności wymagalnej rekompensaty. Podsumowując, Sąd I instancji naruszył swoim działaniem art.481 § 1 – 2 kc oraz art.482 § 1 kc, regulujący kwestię możliwości dochodzenia odsetek od skapitalizowanych odsetek, poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art.386 § 1 kpc orzeczono jak w punkcie I wyroku zmieniając zaskarżoną część rozstrzygnięcia i uwzględniając całkowicie powództwo.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w myśl zasady odpowiedzialności za wynik sprawy i kosztów celowych (art.98 § 1 – 1 ¹ kpc). W związku z tym obciążono przegrywającego pozwanego kosztami zastępstwa procesowego, poniesionymi przez powodową Spółkę w kwocie 120 PLN, stosownie do § 10 ust.1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023r. poz.1964 ze zm.) oraz kwotą 30 PLN tytułem zwrotu opłaty sądowej od apelacji, czego wyraz stanowi punkt II wyroku.

Sędzia Paweł Hempel